Wspólnota czy spółdzielnia? Koszty utrzymania mieszkania w liczbach GUS
Sprawdź, jak zmieniały się opłaty za utrzymanie mieszkania we wspólnotach i spółdzielniach w latach 2018–2024.
Koszty utrzymania mieszkania w spółdzielni i we wspólnocie mieszkaniowej różnią się od lat, a na tej różnicy można dużo zyskać lub stracić. Według danych GUS za lata 2018–2024 opłaty w obu formach zarządu rosły, lecz tempo i poziom wyjściowy były inne. Poniżej wyjaśniamy, co dokładnie wchodzi w daną opłatę, jak zmieniały się stawki i co z tego wynika dla budżetu domowego.
Czym różni się zaliczka wspólnoty od opłaty w spółdzielni?
Wspólnota mieszkaniowa zwykle obejmuje jeden budynek wielorodzinny, dlatego jej zarząd jest prostszy i łatwiej go kontrolować. Miesięczna zaliczka pokrywa remonty części wspólnych, media zbiorcze, ubezpieczenie budynku, podatki, sprzątanie klatek oraz wynagrodzenie zarządu.
Spółdzielnia działa na większej skali. Największe z nich administrują ponad 100 budynkami, często wybudowanymi kilkadziesiąt lat temu. Opłata eksploatacyjna obejmuje podobne pozycje, a dodatkowo czystość na terenie osiedla, pomieszczenia wspólne oraz podatki odprowadzane na rzecz gminy.
Co obejmują opłaty, a czego nie obejmują?
Przy porównaniu warto pamiętać, że ani zaliczka, ani opłata eksploatacyjna nie pokrywa rachunków, które mieszkaniec płaci sam: prądu, gazu, wody zużytej w lokalu czy ogrzewania. Te koszty trzeba doliczyć do budżetu niezależnie od formy zarządu, więc porównując wydatki, zawsze patrzmy na pełny obraz.
Ile wynosiły opłaty w poszczególnych latach?
Poniższa tabela zestawia stawki za metr kwadratowy miesięcznie w latach, dla których GUS udostępnia dane.
| Rok | Wspólnota – zaliczka (zł/m²) | Spółdzielnia – opłata eksploatacyjna (zł/m²) | Różnica (zł/m²) |
|---|---|---|---|
| 2018 | 2,94 | 3,39 | 0,45 |
| 2020 | 3,26 | 3,92 | 0,66 |
| 2022 | 3,93 | 4,54 | 0,61 |
| 2024 | 4,38 | 5,52 | 1,14 |
Dane GUS publikowane są co dwa lata, dlatego ostatnie dostępne zestawienie obejmuje rok 2024. W każdym z czterech punktów opłata w spółdzielni była wyższa niż zaliczka we wspólnocie, a od 2018 do 2024 roku różnica wzrosła z 0,45 zł do 1,14 zł za metr kwadratowy.
Jak wzrosły stawki w ciągu sześciu lat?
Od 2018 do 2024 roku zaliczka wspólnoty wzrosła o 1,44 zł za metr kwadratowy, czyli około 49 proc. Opłata w spółdzielni zwiększyła się o 2,13 zł, czyli około 63 proc. Spółdzielcze stawki rosły więc szybciej, a punkt wyjścia też był wyższy.
Ile to kosztuje w praktyce? Przykład dla 60 m²
Przeliczmy różnicę na konkretne mieszkanie. Przy powierzchni 60 m² w 2024 roku miesięczna zaliczka we wspólnocie wyniosłaby około 262,80 zł (60 × 4,38 zł), a opłata eksploatacyjna w spółdzielni około 331,20 zł (60 × 5,52 zł). Różnica to ok. 68 zł miesięcznie, czyli ponad 800 zł rocznie. Kwota nie jest decydująca sama w sobie, ale przy wyborze mieszkania na rynku wtórnym warto ją uwzględnić.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze mieszkania?
Sama stawka za metr to nie wszystko. Przy zakupie lub wynajmie sprawdź:
- wiek budynku i plan remontów na najbliższe lata,
- wysokość zaliczki lub opłaty oraz to, czy obejmuje ona fundusz remontowy,
- zakres usług, które faktycznie wchodzą w opłatę,
- ostatnie sprawozdania zarządu lub spółdzielni.
Co to oznacza?
Dla większości mieszkańców wniosek jest praktyczny: wspólnota zwykle kosztuje mniej za metr kwadratowy, ale jej budżet zależy od jednego budynku, więc każdy poważny remont odczuwa się mocniej. Spółdzielnia płaci więcej, lecz rozkłada koszty na dużą grupę i szerszy zakres usług. Przy planowaniu wydatków licz zawsze pełny koszt, czyli opłatę za zarząd plus rachunki za media i ogrzewanie.
Najczęstsze pytania
Czym różni się zaliczka wspólnoty od opłaty eksploatacyjnej w spółdzielni?
Zaliczka wspólnoty pokrywa remonty, media zbiorcze, ubezpieczenia, podatki, porządek i wynagrodzenie zarządu. Opłata eksploatacyjna w spółdzielni obejmuje podobne pozycje, a dodatkowo m.in. czystość i pomieszczenia wspólne.
Ile wynosiły opłaty za utrzymanie mieszkania w 2024 roku?
Według danych GUS w 2024 roku zaliczka wspólnoty wynosiła 4,38 zł za metr kwadratowy miesięcznie, a opłata eksploatacyjna w spółdzielni 5,52 zł za metr kwadratowy miesięcznie.
Czy w tych kwotach są rachunki za prąd, gaz i ogrzewanie?
Nie. Indywidualne rachunki za media i ogrzewanie lokalu płaci się osobno, niezależnie od tego, czy mieszkanie należy do wspólnoty, czy do spółdzielni.
Co wpływa na wysokość opłat w spółdzielni lub wspólnocie?
Najważniejsze są zakres zarządzanych budynków, wiek nieruchomości i koszty remontów. Duże spółdzielnie obsługują nawet ponad 100 budynków, często starszych, co przekłada się na wyższe wydatki.
Na podstawie: INFOR.PL. Tekst opracowany redakcyjnie.