Jakie są wymogi dyrektywy EPBD dotyczące emisji węglowych?

Od 2028 roku budynki o powierzchni ponad 1000 metrów kwadratowych będą musiały obliczać całkowity ślad węglowy przez cały cykl życia. Od 2030 roku wymóg ten obejmie wszystkie nowe budynki bez wyjątku.

Co wchodzi w skład analizy life-cycle GWP?

Analiza obejmuje emisje powstałe podczas produkcji materiałów, ich transportu, fazy budowy, wymiany poszczególnych elementów oraz rozbiórki budynku na koniec jego użytkowania.

Jak normy ESG wpływają na wybór materiałów w halach produkcyjnych?

Projektanci i wykonawcy szukają rozwiązań zmniejszających emisyjność stali i betonu — poprzez materiały o niższym śladzie węglowym, wyższy udział recyklingu lub mniej emisyjne technologie produkcji.

Czy zmiana materiałów zawsze obniża koszty projektu?

Nie zawsze — decyzje o zamianie materiałów wymagają pełnej analizy kosztów inwestycji i eksploatacji, aby upewnić się, że zmiana jest ekonomicznie uzasadniona.

Który model kontraktu budowlanego daje więcej elastyczności w zmianach materiałowych?

Model „zaprojektuj i wybuduj" umożliwia wykonawcy większą swobodę w proponowaniu zmian materiałowych i energetycznych w trakcie przygotowania oferty.

Normy ESG w budownictwie: jak zmienia się wybór materiałów

Dyrektywy UE wymuszają obliczanie śladu węglowego budynków. Dowiedz się, jak nowe przepisy wpływają na projekty, koszty i decyzje inwestorów.

Przepisy unijne dotyczące redukcji emisji węglowych w budownictwie zmieniają sposób, w jaki inwestorzy i projektanci podejmują decyzje o wyborze materiałów i technologii. Normy te stawiają przed branżą nowe wyzwania, ale także otwierają możliwości oszczędzania kosztów i poprawy efektywności projektów.

Kiedy zaczynają obowiązywać nowe wymogi dotyczące śladu węglowego?

Dyrektywa EPBD (Energy Performance of Buildings Directive) wprowadza obowiązkowe obliczanie całkowitego wpływu węglowego budynków w dwóch etapach. Najpierw, od 2028 roku, wymóg ten dotyczy dużych obiektów — tych o powierzchni przekraczającej 1000 metrów kwadratowych. Następnie, od 2030 roku, obowiązek rozszerza się na wszystkie nowe budynki, niezależnie od ich rozmiaru.

To oznacza, że zarówno małe obiekty handlowe, jak i duże kompleksy przemysłowe będą musiały wykazać, jaki jest ich całkowity ślad węglowy. Przepisy te nie są już opcjonalne czy dobrowolne — to wymóg prawny, który będzie wpływać na każdy projekt budowlany w Unii Europejskiej.

Co dokładnie mierzy się w analizie life-cycle GWP?

Analiza całkowitego wpływu węglowego (life-cycle GWP) nie ogranicza się do fazy budowy. Obejmuje ona emisje powstające na każdym etapie istnienia budynku:

Produkcja materiałów — emisje generowane w fabrykach podczas wytwarzania stali, betonu, izolacji i innych komponentów
Transport — emisje z przewozu materiałów na plac budowy
Budowa — emisje z pracy maszyn i pojazdów podczas montażu
Wymiana elementów — emisje z wymiany dachu, okien, instalacji w trakcie użytkowania budynku
Rozbiórka — emisje z demontażu i utylizacji budynku na koniec jego życia

Taka kompleksowa ocena zmienia perspektywę projektantów. Materiał, który wydaje się tani na etapie zakupu, może okazać się niekorzystny dla całego budżetu węglowego projektu.

Jak branża reaguje na nowe wymogi?

Inwestorzy coraz częściej oczekują od wykonawców propozycji zmian zarówno w zakresie energetyki budynku, jak i doboru materiałów. To zmusza projektantów do wcześniejszego podejmowania decyzji — już na etapie przygotowania oferty, a nie dopiero w trakcie budowy.

Europejskie wytyczne dotyczące ryzyka klimatycznego i transformacji energetycznej (ESG) dodatkowo nasilają tę tendencję. Instytucje finansujące projekty wymagają wykazania, że budynek będzie spełniać rosnące standardy środowiskowe.

Które materiały wymagają największej uwagi?

W halach produkcyjnych i dużych obiektach przemysłowych szczególną rolę odgrywają dwa materiały — stal i beton — ze względu na ilości, w jakich są stosowane.

Materiał	Wyzwanie	Rozwiązania
Stal	Wysokie emisje z produkcji	Stal o niższym śladzie węglowym, wyższy udział materiału pochodzącego z recyklingu
Beton	Emisyjność cementu	Technologie produkcji mniej emisyjne, zastosowanie dodatków zmniejszających zawartość cementu

Zmiana podejścia do tych materiałów nie oznacza jednak, że trzeba je całkowicie zastępować innymi. Chodzi o to, aby wybrać warianty produkowane w sposób bardziej efektywny energetycznie lub zawierające wyższy procent materiału wtórnego.

Czy model kontraktu wpływa na możliwość zmian?

Tak. Forma umowy między inwestorem a wykonawcą ma znaczenie dla elastyczności w wprowadzaniu zmian materiałowych. Kontrakt typu „zaprojektuj i wybuduj” daje wykonawcy większą swobodę w proponowaniu alternatywnych rozwiązań w trakcie przygotowania oferty i realizacji projektu. To pozwala na szybsze dostosowanie się do wymogów ESG bez konieczności renegocjacji umowy.

Co to oznacza dla Ciebie jako inwestora?

Jeśli planujesz budowę lub remont obiektu, przygotuj się na to, że wykonawcy będą Cię pytać o priorytet — czy chodzi Ci o najniższą cenę, czy też o minimalizację śladu węglowego. Te dwa cele nie zawsze idą w parze.

Warto żądać od oferentów pełnej analizy kosztów inwestycji (CAPEX) i kosztów eksploatacji (OPEX) dla każdej proponowanej opcji materiałowej. Taka analiza pokazuje, czy droższy materiał o niższych emisjach zwróci się w trakcie użytkowania budynku poprzez niższe koszty energii lub mniejsze kary z tytułu przekroczenia limitów węglowych.

Pamiętaj też, że przepisy będą coraz bardziej restrykcyjne. Budynek wybudowany dziś z myślą o przyszłych normach ESG będzie łatwiej sprzedać lub wynająć za kilka lat — będzie bowiem już zgodny z wymogami, które wejdą w życie.